Sıfırdan en gelişmişe Linux

[academy]

Dosya ve Klasör Sistemi ; Linux dosya yapısı

Evet dosya ve klasör sistemine bakmanın zamanı gelmedi mi?
Yani linux (ubuntu) sadece masaüstünden mi ibaret ve yusuf user'ının altındaki, belgeler klasöründen mi?

Linux'ta Bilgisayarım, C, CD Rom vs..

hayır tabiki!

Öyleyse, en azından Windows'ta alışık olduğumuz düzeni burada kurmalıyız, hatta keşke bilgisayarı formatlarken, Harddiski ikiye bölüp D: adında bir sürücü daha yapsaymışım. Ama şimdi dosya yapısını iyice öğreniyoruz ki, sonra ki profesyonel kurulumlarımızda daha güzel işler çıkaralım.

Bilgisayar 'a girdiğimizde karşımıza bir çok klasör geliyor. Biz masa üstü dışında tutmak istediğimiz dosyaları birlikte karar vererek burada yerleştirme düzen kurmaya başlayacağız.

Şimdilik sadece kendi bilgimi paylaşıyorum. İnternetten bir araştırma içine girmedim. Benim burada bu işleri yaparken öğrendiğim kadar olan bilgiye göre anlatacağım. Aslında bilgisayara ubuntuyu daha ilk kurarken, harddiski 2'ye bölüp diğer bölümü de ayrıca nasıl yöneteceğimi öğrenmek iyi olurdu ama, şimdilik tek bölüm olan disk yönetimini bildiğim için onu anlatacağım.


Bilgisayar adında bir ana makine windows'tan alıştığımız gibi bu işletim sisteminde de var. Bilgisayar'a girince C: ve D: (CD Rom) sürücülerini görüyorsunuz. Muhtemelen E: (Harddiskin 2. bölümü "partition") da olsa burada olurdu. İşte bundan sonrası biraz farklı.

C: 'ye girdiğinizde sadece program files, windows ve document and settings gibi klasörlerle karşılaşmıyorsunuz 'da örneğin, bunlara ek olarak windows'un önemli system32 klasörü gibi klasörleri de burada görüyorsunuz diye düşünülebilir. Aslında en büyük fark bu sayılabilir. (g o f r m . c o m En azından şimdilik kendi kendime öğrendiğim kadarıyla.)

C: içindeki klasörleri şöyle özetleyebiliriz;

bin klasörü: Sanki ubuntu içinde çalıştırılabilen uygulama dosyalarının birer kopyası ya da bin dosyaları hatta bazılarının kısayolları da burada gibi, ama çift tıklama yoluyla hiç birini çalıştıramadım. Bu klasörün ne işe yaradığını çözünce ayrıca anlatırım.

boot klasörü : Anladığım kadarıyla, bilgisayar açılırken bu klasördeki dosyaların içeriğine göre açılıyor. Detaylarını henüz çözemedim.

dev : Device (Aygıt ya da Donanım) 'ın kısaltması oluşundan anlaşıldığı gibi, donanım'ların sürücülerinin bulunduğu bir klasör ama biz orada neler yapabiliriz henüz bilmiyorum.

etc : Kurulu tüm programların ek gerekli dosyaları gibi. (Etc : diğerleri demek olduğu için çok gerekli bir klasör olmadığını düşünüyorum.)

home : İşte önemli bir klasör bu klasör. Windows'taki Document and settings klasörüne denk geldiğini düşünüyorum. Çünkü kullanıcılar bu klasörün altında alt klasörler olarak duruyor. Ve kullanıcıların masaüstü gibi klasörleri de bu klasörün altında.

Örneğin : c:\home\yusuf\masaüstü gibi. Tabi burada c:\ kullanılmayan bir simgedir. \ 'ı en başa kullandığınızda zaten c: (Kök dizin) anlamına geliyor.
Bu klasörün altındaki klasörleri biraz inceleyecek olursak
Home/user (kullanıcı adımız)
user (Kullanıcı adımız) klasörün altında ise
Belgeler, Geçici, Genel, Masaüstü, Müzik, Resimlerim, Videolar gibi klasörler ve ayrıca, örnekler adında bir kısayol (bathc file) vardır. (Bu makaleler gofrm için yazılmıştır.)

Bu klasörlerin dışında başka klasörlerde bulunmakta ama, şimdilik bilmemizin çok faydası olan klasörler olmadığını düşünüyorum.

Bu klasörlerin dışında c: altında (kök dizinde) bulunan en önemli klasör root klasörüdür.



root klasörü : Windows işletim sistemlerini bilenlere göre anlatmaya başlayacak olursam C:\ 'nin altındaki Windows klasörü ile aynı anlamı taşır. Yani bilgisayar'ın açılması, bilgilerin işlenmesi, tüm konuların güncel kullanılmasını sağlayan ana yönetim klasörüdür diyebiliriz.

Bu klasöre bilgisiz fazla müdahale edilmemelidir diye düşünüyorum.

Not: Program files gibi anlam taşıyan bir klasör var mı var ise nerededir henüz bulamadım..

[academy]

Eyvah Yetkilerim yok!

Yoksa bilgisayarı baştan mı formatlayıp yeniden mi kuracağım? Bazı klasörlere girmek istediğimde Admin (Root) değilsiniz diyor ne demek bu?

Hayır hayır, korkmana gerek yok

Ubuntuda kullanıcı yetkileri

Tam bu arada internette güzel bir araştırma yapmak yeterli oldu. Root değilim, ubuntular kurulurken direkt root yapmıyorlar sizi, sadece bir kullanıcı ile desktop kullanıcısı yapıyorlar. diğer yetkiler ise root (admin) kullanıcısında onunda çaresi aşağıdaki resimde..

Bu konuda daha çok şey yazıp söyleyebilirm, ama şimdilik resimdeki bilgi ile idare edin.



Resimdeki anlatımdan da anlaşılacağı gibi;

Önce (hala tam olarak ne anlama geldiğini bilmediğim sihirli kelime sudo ile) ; sudo passwd root komutu ile root (yani admin kullanıcısına (daha önce şifresi olmadığı için) bir şifre verdik.
sonra 'da su komutunu kullanarak root (administrator) olarak sisteme giriş yaptık ve istediğimiz tüm yetkiler elimizde olarak her işlemi yaptırabiliriz. Örnekte bir işlem görülmektedir.


Dikkat edilmesi gereken ipucu ise; Herhangi bir yerde yetkinizin olmadığı her yerde (uç birim (dos) ekranında)
su yazıp root şifresi ile online olup işinizi root (Administrator) ile halledebilirsiniz.

-------------------------------------------------
6.Kasım 2009 (9 gün sonra)..........................................

İyi de, herşey uç birim ile (komut satırı) yapılmaz ki, hatta hiç komut satırı kullanmadan herşeyi halletmek te (normal kullanıcı çapında) Mümkün değil mi ki, durmadan komut satırı (uç birim) örnekleri veriliyor diyenlerin içini ferahlatayım ki, belki hiç uç birim kullanmadan büyük oranda, ev ve ofis işlerinizi halledebilirsiniz.

Peki, kullanıcı yetkileri nasıl olacak?
Ubuntu 'da root değilseniz, bazı klasörlere erişim yetkiniz de yok. Bu işi nasıl halledeceksiniz?

Bu işi tabiki root şifresini bilen kişi halledecek.

Bilgisayar açılışında, root user ve şifresi ile giriş yapın;

Sonra

Sistem > Yönetim > Kullanıcılar ve Gruplar menüsüne girin. Eğer yetkileriniz yok gibi duruyorsa aşağıda duran anahtar resmine tıklayarak root şifrenizi girin. Gerekmeyebilir,

Daha sonra (gofrm .com) Root yetkisi vermek istediğiniz kullanıcıyı seçip düzenle diyerek aşağıdaki resimdeki hali seçin. (Yani ana grubunuzu root yapın)


sonra grupları tıklayın ve root yetkisi vermek istediğiniz kullanıcının grubunda resimde olduğu gibi root'u seçin.



Evet artık rootsunuz.


Not: Normalde root olmak sakıncalıdır. Linux'ta herşey açıktadır çünkü. Durup dururken root olmak çok gerekli değilse kullanmayınız.

Ayrıca uç birimde sudo nautilus yazarak rootmuş gibi bir klasör gözatıcısı açabilirsiniz.
Yine su ile uç birimde root muş gibi hareket edebilirsiniz.

[academy]

Ağ yönetimi.

Linux (ubuntu) 'da ağ yönetimi nasıl oluyor.

Bir ağa ubuntu bizi dahil etti, kolaylıkla wriless yerini buluyor ve network kablosu taktığımda da otomatik ip bulup beni bir ağa dahil ediyor. Ama ben bu işi elle yapılandırmak istersem ne yapacağım?

Hepsinin cevabı birazdan..

İşte bu resim bir çok şeyi anlatıyor olmalı ;



Sistem > Tercihler > Ağ bağlantılarım menüsüne girdiğinizde genel ağ bilgilerini görebilirsiniz. Eğer kablolu ağ bağlı ise o ağ'ın üzerine tıklayıp (seçip)(Yukarıdaki resimde auto eth) sağ tarafta bulunan edit (düzenle) düğmesini tıkladığınızda size kullanıcı adınızın şifresini soracaktır. Gofrm.
Şifrenizi yazdıktan sonra üstte sağda gördüğünüz ağ ayarları penceresi açılacaktır. IPV4 'ün ayarları bildiğimiz windows network ayarları gibidir. TCP 'IP elle IP girilmek istenirse sağ üstteki pencerede göreceğiniz Yöntem : Otomatik DHCP açılır kutusunu tıklayarak oradan MANUAL 'i seçip elle ip vermemiz yeterli olacaktır.


Baştan beri anlattığım yöntemle hareket ettiyseniz, Samba zaten sisteminizde kurulu gelecektir. Böylece Windows Ağları ile de iletişim rahatlıkla kurulabilmektedir.


Yerler menüsünden (Start / Yerler)
Ağ menüsüne giriş yaptığınızda
Şirketteki tüm windows bilgisayarlarının listesini görebilirsiniz.
Bu bilgisayarlara çift tıklayarak paylaşım klasörlerine erişebilirsiniz.
Onlar da sizin paylaşım klasörünüze erişebilirler.


Ayrıca adres çubuğuna (Bu bölümde adres çubuğunu nasıl göstereceğiniz anlatılıyor) Bu adres çubuğuna : smb://bilgisayaradi ya da smb://192.168.1.5 gibi bilgisayar ip'si yazarak ta direkt ilgili bilgisayara erişebilirsiniz.

Ya da, adres çubuğuna yazacağınız
network:/// komutu ile tüm network'ü
smb:/// ile sadece windwos ağ'ındaki çalışma gruplarını
görebilirsiniz.

Dosya paylaşımı için şu bölümü okuyun: Sıfırdan en gelişmişe Linux

[makaram]

abi 4 saat oldu biz hala bekliyoz

[academy]

Evet iş yoğunluğum ve 29 ekim nedeniyle biraz gecikmiş olsam da yukarıda gördüğünüz gibi, ekleyeceğim dediğim bir çok konuyu eklemeye devam ediyorum...

Linux heyecanı ubuntu'nun güzelliklerini gördükçe artarak devam ediyor.

[academy]

Adres Çubuğu (Klasörlerde adres çubuğu)

Linux'ta adres çubuğu

Windows klasörleme sisteminden adres çubuğu kullanmaya alışkın olanlar, linux ubuntu'da adres çubuğunu göremeyince birden zorlanabilirler.

Merak etmeyin ben de sizin gibi zorlanmıştım ki, düğmeleri biraz kurcalayınca bakın ne buldum

[academy]

Linux Server (Ubuntu Sunucu sürümü)

Şu ana kadar linux ubuntu masa üstü / laptop sürümü 'nü inceledik. İlk baştan bu ana kadar hep bu sürümü indirdik, kurduk kullandık. Ancak bir de gelişmiş sürüm yani sunucu sürümü var. Bu sürüm hakkında şimdilik özet bilgi geçelim ileride detaylı inceleyeceğiz.

Ubuntu Server Sürümünü : Download Ubuntu Server | Ubuntu adresinden indirebilirsiniz.

Yine CD 'ye yazıp sunucu bir bilgisayara kurabileceğimiz bu sürüm için yine Windows 'tan örnek vermek gerekirse, Şu an'a kadar kullanıp örnekleri ile anlattığım ubuntu sürümü Windows'un XP, Vista ya da Windows 7 'sine denk geliyorsa, bu server sürümü de Windows 2000, 2003 ya da 2007 server sürümlerine denk gelmektedir.

Detaylı olarak,

Mysql, apache server, file server, php server, perl vs. gibi tüm detayları ile öğrenip geliştirdikçe burada da paylacağım ancak şimdilik desktop sürümünü daha detayları ile incelemeye devam edeceğiz.

Bu konuyu yeni bir başlık altında paylaşma kararı aldım; Detaylı bilgi için : http://www.gofrm.com/forums/linux-se...ux-server.html

Bu başlığı takip edebilirsiniz.

[academy]

Linux üzerinde MSN Messenger ???

Ya da

ubuntu üzerinde msn messenger

???

Mümkünmü?


Bu gün bir arkadaşla birlikte muhabbet ediyorduk. Hatta kalabalıkça bi gruptuk. Ubuntu'dan neşeyle bahsederken ben, arkadaş (ki kendisi eminim burayı okuyor olacak) ısrarla, msn messenger var mı arkadaş diye sorup durdu. Çünkü, bakım yaptığı bilgisayarlara bu sistemi önerebileceğini ancak, msn olmayan bir sistemin hiç bir işe yaramayacağını, çünkü son kullanıcı (ev kullanıcıları) 'nın msn'siz yapamayacaklarını söyledi.

Israrla, msn olamaz çünkü microsoft'un ürünü (microsoft network = msn demek) olduğu için linuxçular'da msn messenger yerine, google talk ya da yahoo messenger gibi birşey yapmışlar diye cevap verdim. Çünkü aMSN adında bir programı indirmiş ama sudo apt-get install diye komut vermeye üşenmiş bir kaç gündür masaüstümde bekletiyordum.

Bu akşam dönüşte, linux bilgi gelişimime devam ederken şu aMSN nedir bir kurayım dedim.

Oda nesi

Tıpkı msn messenger gibi birşey açıldı.

Ama,

Msn 'de online olabilmek için önce bir mail almak gerekmez mi?

Hemen Gmailimi denyim belki gtalk tarzı birşey olacaktır diye denedim açılmadı.

Olmaz ya bir de hotmailimi deniyim dedim.. Yani daha önce windows'ta kullandığım msn hesabımı...

Bakın ne ile karşılaştım




Evet, msn messenger ubuntu üzerinde çalışıyor. - gofrm özel makale - En azından kullananlar için çok büyük farklılıklar olmayan benzer bir sürümü yapmışlar ve msn kullanabiliyor, msn listeniz olduğu gibi buraya da geliyor, msn listenizdeki arkadaşlarınızla muhabbet edebiliyorsunuz.

[academy]

Bash komutları ile basit programlama.

Windows kullanıcılarına destek verecek düzeyde windows bilgisine sahip olan kişiler için genelde batch (*.bat) dosyaları ile program yazmak yada VisualBasicScript (*.vbs) ya da Windows Scripting Host (*.wsh) dosyaları ile çalışmak gerekli olmuştur.

İşte bu gereklilik, şu ana kadar anladığım yanlış değilse, sanki Linux'ta biraz daha fazla olacak gibi.

Bu yüzden bash script programlamayı öğrenmek gerekiyor diye düşünüyorum. Ve *.bat 'dan çok farklı olmadığını gördüğüm biraz daha gelişmiş olduğunu düşündüğüm kabuk programlama diye de adlandırılan bu işletim sisteminin script programcılığını öğrenmeye başlayacağız.

Ancak ben öğrenip buraya sonuçlarını yazana kadar sizler de şu siteden biraz bilgi edinebilirsiniz; Linux İşletim Sistemi: Bash Kabuğu

Devamı gelecek... 30.10.2009

[academy]

LİNUX ÜZERİNDE PROGRAMLAMA

Şimdilik sadece Linux üzerinde programlamanın özet bilgisini tartışmak istiyorum.

İleride bunlardan birini belki bir kaçını tercih edip, öğrenmeye başlayacağım. Ve her biri hakkında öğrendiğim tüm bilgilerimi burada paylaşacağım.

Linux içinde bir en basitinden kabuk programlama var ki, bu script seviyesinde olduğu için şimdilik çok önemsemiyorum. Bunu basitçe öğreniriz zaten.

Asıl python adında bir program ubuntu içinde kurulu gelmiş olduğunu gördüm ki, python ile güzel işler çıkarabileceğimi düşünüyorum. 1. hedefim python olacak. Bu program eksik kalmaz ihtiyaçlarımı cevaplayabilirse, bahsettiğim dreamweaver tarzı web programlama işini bunda yazmaya çalışacağım.

Bir de Borland Delphi'nin linux versiyonu kylix vardı ki, bu sürümün gelişimini borland 2004-2005 'li yıllarda durdurdu bilgisini almıştım. Tam da delphi 'den kylix 'e geçiş planları yaptığım dönemlerdi o dönemler. Ama geçenlerde Delphi 2010 'un çıktığı haberini aldım, sitesini gördüm. Delphi 'yi bir firma satın almış ve kylix'i de geliştiriyormuş diye bi söylenti duydum, inceleyeceğim.

Tabi her platform için uygun olan java var ki, bunu öğrenmek de düşüncelerim arasında ama hepsini başaramayabilirim, sadece özet bilgi sahibi olup, asıl gayem olan python üzerinde programlama yı geliştirmek istiyorum.

Bir de Windows bilgisayarda Visual Studio .Net ile c# kodlayıp linux için derleme diye birşeyler duyuyorum ama, tüm bunları inceleyip daha sonra hepsinin olabilirliğini ve benim yapabilirliğimi burada paylaşacağım.

Ki, ben ortalama bir insan olarak yapabiliyorsam Türkiye ortalamasının da bunları yapabileceğine inanıyorum.